سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
218
المباحث النحوية في شرح البهجة المرضية (شرح سيوطى) (فارسى)
ترجمه و شرح : مصنّف گويد : براى رفع و نصب و جرّ « نا » صلاحيّت دارد . شارح گويد : كلمه « جرّ » در عبارت متن با تنوين بايد خوانده شود و مقصود از « نا » كلمهاى است كه دلالت برمتكلّم مع الغير مىنمايد . مثال مجرور بودن « نا » اعرف بنا مىباشد . و مثال نصب « فانّنا » بوده . و مثال رفع « نلنا المنح » مىباشد زيرا « نلنا » فعل و فاعل و « منح » مفعول آنست . و غير از آنچه تا باينجا ذكر شد ( يعنى ياء متكلّم و كاف خطاب و هاء غيبت و نا ) اختصاص به رفع دارد و آن عبارتست از « تاء فاعلى » مانند ضربت و ضربت و ضربت و الف مثل نصرنا و اضربا و واو همچون ضربوا و ياء مخاطبه مانند تضربين و نون جمع مؤنّث مثل ينصرن . سپس مصنّف گويد : الف و واو و نون هم براى غائب بوده و هم براى غير آن . شارح گويد : اين الفاظ ضمائر متّصلى بوده كه هم بجاى غائب استعمال شده و هم براى غير آن يعنى مخاطب مىآيند مانند : قاما و قاموا و قمن . در اين سه مثال الف و واو و نون براى غائب مىباشند . و اعلما و اعلموا و اعلمن . در اين سه مثال كه فعل به صيغه امر حاضر است الف و واو و نون براى مخاطب هستند .